Για τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία

Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία παρουσιάζονται ως μια σημαντική εκπαιδευτική παρέμβαση και ως «ευκαιρία» για την πόλη μας. Ως Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων Αιγάλεω θεωρούμε υποχρέωσή μας να τοποθετηθούμε με ευθύνη και καθαρότητα, γιατί το ζήτημα αυτό αφορά άμεσα τον χαρακτήρα του δημόσιου σχολείου και το μέλλον της εκπαίδευσης στο Αιγάλεω.

Τα Ωνάσεια σχολεία χαρακτηρίζονται τυπικά ως δημόσια. Ο δημόσιος χαρακτήρας, όμως, δεν κρίνεται από την ονομασία, αλλά από τον τρόπο λειτουργίας. Δημόσιο σχολείο σημαίνει καθολική πρόσβαση, σχολείο της γειτονιάς και απουσία αποκλεισμών. Όταν η φοίτηση προϋποθέτει εξετάσεις, όταν οι θέσεις είναι περιορισμένες και όταν ένα σχολείο παύει να καλύπτει πρωτίστως τα παιδιά της περιοχής του, τότε ο χαρακτήρας του μεταβάλλεται ουσιαστικά, ακόμη κι αν τυπικά παραμένει δημόσιο. Αυτό δεν αποτελεί ιδεολογική κρίση, αλλά μια πραγματική διαπίστωση.

Στη δημόσια συζήτηση αναφέρεται ότι το πλαίσιο αυτό δεν διαφέρει από εκείνο των Πρότυπων ή Πειραματικών σχολείων. Η σύγκριση αυτή δεν είναι ακριβής. Τα Πειραματικά σχολεία έχουν σαφή παιδαγωγικό και ερευνητικό ρόλο, με στόχο τη δοκιμή και τη διάχυση εκπαιδευτικών πρακτικών στο σύνολο του δημόσιου συστήματος. Τα Πρότυπα λειτουργούν σε συγκεκριμένο πλαίσιο και δεν αντικαθιστούν σχολεία γειτονιάς σε περιοχές με έντονες κοινωνικές ανάγκες. Τα Ωνάσεια, αντίθετα, μετατρέπουν υφιστάμενα σχολεία της γειτονιάς, εισάγουν μόνιμο μηχανισμό επιλογής μαθητών και δεν συνιστούν πολιτική συνολικής αναβάθμισης της δημόσιας εκπαίδευσης στην πόλη.

Ένα βασικό επιχείρημα υπέρ της μετατροπής αφορά το μειωμένο μαθητικό δυναμικό του 7ου Γυμνασίου και του 3ου Λυκείου. Το μειωμένο μαθητικό δυναμικό, όμως, δεν αποτελεί αποτυχία των σχολείων ούτε των παιδιών. Συνδέεται με τη γενικότερη υπογεννητικότητα και τη δημογραφική συρρίκνωση που επηρεάζει συνολικά το εκπαιδευτικό σύστημα. Η αντιμετώπιση αυτής της πραγματικότητας με αλλαγή χαρακτήρα των σχολείων δεν συνιστά λύση, αλλά παραδοχή αδυναμίας_ουσιαστικής πολιτικής για το δημόσιο σχολείο.

Ακούγεται επίσης ότι όλοι οι μαθητές που επρόκειτο να φοιτήσουν στο 7ο Γυμνάσιο καλύπτονται, καθώς στην Α΄ Γυμνασίου προβλέπεται συγκεκριμένος αριθμός θέσεων. Ακόμη κι αν αυτό ισχύσει σε ένα μεταβατικό στάδιο, δεν αναιρεί το βασικό ζήτημα. Ο δημόσιος χαρακτήρας ενός σχολείου δεν κρίνεται σε μία χρονιά, αλλά στη μόνιμη λειτουργία του. Από τη στιγμή που εισάγονται εξετάσεις και αριθμητικά όρια, ο αποκλεισμός παύει να είναι ενδεχόμενο και καθίσταται δομικό στοιχείο του μοντέλου.

Στη συζήτηση προβάλλεται και το επιχείρημα ότι σε άλλους δήμους τα Ωνάσεια σχολεία «πέτυχαν». Είναι απαραίτητο σε αυτό το σημείο να είμαστε ακριβείς. Δεν υπάρχει κάποια ολοκληρωμένη, ανεξάρτητη και δημόσια αξιολόγηση που να τεκμηριώνει ότι το μοντέλο αυτό λειτούργησε χωρίς προβλήματα ή ότι ωφέλησε συνολικά όλα τα παιδιά και όλα τα σχολεία των περιοχών αυτών. Η εμπειρία που προβάλλεται αφορά κυρίως όσους φοιτούν στα Ωνάσεια και όχι τις επιπτώσεις για τα παιδιά που αποκλείστηκαν ούτε για το υπόλοιπο σχολικό δίκτυο.

Στο ίδιο πλαίσιο αναφέρεται ότι υπήρξαν παιδιά από το Αιγάλεω που συμμετείχαν και πέτυχαν στις εξετάσεις για Ωνάσεια σχολεία όμορων δήμων. Η Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων δεν αμφισβητεί τις προσπάθειες ούτε τις επιτυχίες αυτών των παιδιών. Το γεγονός αυτό, όμως, αναδεικνύει τον βασικό προβληματισμό μας: όταν η πρόσβαση στη δημόσια εκπαίδευση περνά μέσα από εξετάσεις και μετακινήσεις εκτός γειτονιάς, τότε δεν μιλάμε πλέον για σχολείο της πόλης, αλλά για ένα σύστημα επιλογής. Η δημόσια εκπαίδευση δεν μπορεί να στηρίζεται στην εξαίρεση, αλλά οφείλει να διασφαλίζει τον κανόνα της καθολικής πρόσβασης.

Προβάλλεται επίσης η άποψη ότι η χρηματοδότηση των Ωνάσειων μπορεί να λειτουργήσει συνολικά προς όφελος της πόλης. Είναι κρίσιμο να ειπωθεί καθαρά ότι πρόκειται για στοχευμένη ιδιωτική δωρεά, δεσμευμένη αποκλειστικά για τα συγκεκριμένα σχολεία, χωρίς δυνατότητα αξιοποίησης για το σύνολο των σχολικών μονάδων του Δήμου.

Για την κατάσταση των σχολείων του Δήμου Αιγάλεω

Σε συνέχεια της τοποθέτησής μας για τα Ωνάσεια σχολεία, η Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων παρεμβαίνει για όλα τα ζητήματα που αφορούν τη σχολική κοινότητα και, στο σημείο αυτό, καταθέτει συγκεκριμένες επισημάνσεις για την κατάσταση των σχολείων του Δήμου Αιγάλεω.

Στα θέματα της σημερινής συνεδρίασης περιλαμβάνονται ερωτήματα που αφορούν την πορεία έργων και μελετών, τους αντισεισμικούς ελέγχους, τις παρεμβάσεις συντήρησης, την αποκατάσταση των σεισμόπληκτων σχολείων, καθώς και το ζήτημα του 9ου Δημοτικού. Το γεγονός ότι τα ίδια ζητήματα επανέρχονται διαρκώς στο Δημοτικό Συμβούλιο δείχνει ότι υπάρχουν σοβαρές εκκρεμότητες και ανάγκη για πιο καθαρή εικόνα ως προς τον σχεδιασμό και την υλοποίηση των παρεμβάσεων.

Ενδεικτικό της κατάστασης είναι το παράδειγμα του 1ου Γυμνασίου, όπου τα έργα για την ανέγερση νέου σχολικού κτιρίου ξεκίνησαν μόλις τώρα, επτά χρόνια μετά τον σεισμό του 2019. Η ύπαρξη προσωρινών λύσεων στέγασης δεν αναιρεί τη σοβαρότητα αυτής της καθυστέρησης ούτε μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κανονικότητα. Το παράδειγμα αυτό αναδεικνύει πόσο κρίσιμος είναι ο έγκαιρος προγραμματισμός όταν πρόκειται για την ασφάλεια μαθητών και εκπαιδευτικών.

Ανοιχτό παραμένει και το ζήτημα του 9ου Δημοτικού Σχολείου, το οποίο εδώ και καιρό αντιμετωπίζει σοβαρά προβλήματα σχολικής στέγης. Οι γονείς αναμένουν σαφή και υπεύθυνη ενημέρωση για το στάδιο στο οποίο βρίσκεται η διαδικασία εξεύρεσης μόνιμης λύσης και για τον προγραμματισμό των επόμενων βημάτων, ώστε να υπάρχει ασφάλεια και σταθερότητα στη σχολική ζωή των παιδιών.

Ειδικότερα, για το 7ο, το 17ο και το 11ο Δημοτικό Σχολείο, για τα οποία δεν έχει ξεκινήσει επί της ουσίας καμία εργασία και δεν υπάρχει σαφές χρονοδιάγραμμα αποκατάστασης, η Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων Αιγάλεω εκφράζει την έντονη ανησυχία της και ζητά άμεσες και συγκεκριμένες δεσμεύσεις. Η παρατεταμένη εκκρεμότητα συντηρεί συνθήκες ανασφάλειας για μαθητές και εκπαιδευτικούς και δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως κανονική κατάσταση.

Ιδιαίτερη αναφορά οφείλει να γίνει και στα Ειδικά Σχολεία του Δήμου Αιγάλεω, τα οποία εξυπηρετούν μαθητές με αυξημένες ανάγκες και απαιτούν υποδομές με αυστηρές προδιαγραφές ασφάλειας, προσβασιμότητας και λειτουργικότητας. Η κατάσταση των εγκαταστάσεών τους και η επάρκεια των υποδομών δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως δευτερεύον ζήτημα. Η ισότιμη φροντίδα όλων των σχολικών μονάδων, και ιδιαίτερα εκείνων που φιλοξενούν μαθητές με αναπηρία ή ειδικές εκπαιδευτικές ανάγκες, αποτελεί βασική υποχρέωση της Πολιτείας και της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Παράλληλα, παραμένει ιδιαίτερα κρίσιμο το ζήτημα της σεισμικής θωράκισης των σχολικών κτιρίων. Η παλαιότητα πολλών σχολικών μονάδων και η εμπειρία του σεισμού του 2019 καθιστούν αναγκαία τη συστηματική εικόνα για το ποια σχολεία έχουν ελεγχθεί, ποια εκκρεμούν και ποια μέτρα έχουν ληφθεί ή προγραμματιστεί.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η συνολική κατάσταση των σχολικών κτιρίων της πόλης. Πολλά σχολεία είναι παλαιά, με συσσωρευμένες ανάγκες συντήρησης, ανακαίνισης και εκσυγχρονισμού, που δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται αποσπασματικά ή ευκαιριακά, αλλά απαιτούν σταθερό σχεδιασμό και συνέπεια.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της καθαριότητας των σχολείων, που συνδέεται άμεσα με την υγεία και την καθημερινή λειτουργία των σχολικών μονάδων. Η επάρκεια και η σταθερότητα του προσωπικού καθαριότητας, καθώς και η κάλυψη των πραγματικών αναγκών των σχολείων, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία τους.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων έχει απευθυνθεί στη Δημοτική Αρχή με έγγραφη επιστολή στα τέλη του Σεπτεμβρίου(2025), ζητώντας σαφή και ενιαία ενημέρωση για τις εργασίες που έχουν πραγματοποιηθεί στα σχολεία, για όσες εκκρεμούν, για τα χρονοδιαγράμματα υλοποίησης, καθώς και για ζητήματα που αφορούν την καθημερινή λειτουργία των σχολικών μονάδων. Μέχρι σήμερα, δεν έχει υπάρξει επίσημη απάντηση στην επιστολή αυτή, γεγονός που καθιστά δυσκολότερη την πλήρη και έγκαιρη ενημέρωση των Συλλόγων Γονέων.

Οι γονείς δεν ζητούν γενικές διαβεβαιώσεις. Ζητούν σαφή εικόνα, συγκεκριμένα στοιχεία και ρεαλιστικά χρονοδιαγράμματα για όλα τα σχολεία της πόλης. Η κατάσταση των σχολείων οφείλει να αντιμετωπίζεται ενιαία και ισόρροπα, χωρίς διαχωρισμούς και χωρίς σχολεία πολλών ταχυτήτων.

Η Ένωση Γονέων & Κηδεμόνων Αιγάλεω ζητά πλήρη και ουσιαστική ενημέρωση, συγκεκριμένες δεσμεύσεις και έναν σαφή σχεδιασμό παρεμβάσεων για όλα τα σχολεία της πόλης. Τα σχολεία δεν είναι απλώς χώροι. Είναι χώροι καθημερινής παρουσίας παιδιών και η ευθύνη για την ασφάλεια και την αξιοπρεπή λειτουργία τους είναι διαρκής και αδιαπραγμάτευτη